Orta Asya turunun dördüncü ayağı olan Tacikistan'da basın karşısına geçen Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-Moon, Orta Asya ülkelerini ekonomik işbirliği ve doğal kaynakların her şeyden önce su dağılımı sorununa ortak çözüm üretilmesi konusunda müzakere masasına çağırdı. Tacikistan yetkilileriyle Orta Asya bölgesindeki enerji kaynakların kullanılmasına ilişkin konuları görüştüklerini kaydeden Ban ki-Moon, "Doğal kaynaklar bütün bölge halkların çıkarları doğrultusunda kullanılması gerekiyor. Enerji kaynakları bölge ülkeleri arasındaki ilişkilerin kötüleşmesine neden olmamalıdır. Orta Asya bölgesinde 'önleyici diplomasi' merkezi faaliyette bulunuyor. Merkez böyle problemlerin çözüme kavuşturulması için gereken tecrübeye sahip. Ayrıca, BM Orta Asya'dan sorumlu bir temsilci de atadı. O da bölge ülkeleriyle sürekli irtibatta." diye konuştu.
Tacikistan'daki hidroelektrik santralleri, özellikle Rogun Santrali konusuna da değinen Genel Sekreter, Tacikistan ile Dünya Bankası arasında elektrik santralinde fizibilite çalışmaları yapılması konusunda imzalanan anlaşmanın meselenin çözülmesi için atılan pozitif bir adım olduğunu ifade etti. Ban ki-Moon, su ve enerji kaynakların kullanılması konusunun ciddi olduğuna dikkat çekerek, bunun bölge ülkelerin çıkarları doğrultusunda çözülmesi gerektiğini dile getirdi. Bölge ziyareti çerçevesinde Aral Gölü yerinde oluşan çölü kendi gözüyle gören Ban ki-Moon, gölün kaybolmasının dünya çapında en ciddi ekolojik bir felaket olduğunu belirtti. Aral konusunda yardım etmeye hazır olduklarını kaydeden Genel Sekreter, Aral'ın ekoloji durumu ile ilgilenmenin hem bölge hem de dünya ülkelerin ortak görevi olduğunun altını çizdi. Bölgesel İşbirliği ve insan hakları, BM Genel Sekreteri'nin Orta Asya'daki en önemli gündem maddelerinin birini teşkil etti. Orta Asya ziyareti kapsamında Türkmenistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Tacikistan'ın ziyaret eden Genel Sekreter Ban ki-Moon, bugün bölgedeki son durağı olan Kazakistan'a gidiyor. Kazakistan ziyaretinin ilk gününde Semipalatinsk bölgesindeki eski nükleer poligonu incelemelerde bulunacak. Daha sonra başkent Astana'da Kazak devlet erkanı ile bir araya gelecek.
RAHMAN, BM'NİN DESTEĞİNİ BEKLİYOR!
Tacikistan Devlet Başkanı İmamali Rahman ile BM Genel Sekreteri Ban Ki-Moon, dün Duşanbe'de bir araya geldiler. Bölgesel işbirliği, BM Binyıllık Kalkınma programı, ekonomik kriz gibi birçok konunun ele alındığı görüşmede, Rahman Tacikistan'ın hidroelektrik projelerinin bölge ekolojisini tehdit ettiği yönündeki iddiaların asılsız olduğunu kaydederek, "Tacikistan bölgedeki bütün ülkelerin çıkarlarını göz önünde bulundurarak, projelerini yürütüyor. Bu projelerin hayat geçirilmesi ile bölgeye ucuz ve ekolojik açıdan güvenli elektrik enerji sağlayabiliriz." dedi.
Rahman, 15 yıldır yılda 6-7 ay 8 milyon nüfuslu Tacik halkının enerji sıkıntısı yaşadığına dikkat çekerek, BM'den bu konunun çözülmesi için yardım beklediklerini kaydetti. Bölgedeki su ve enerji sorununa da değinen Rahman, Aral'ın kurumasının bölgede çöl alanlarının sulanması sonucu ortaya çıktığını belirtti. Bölgede kişi başına tüketilen su miktarının fazla olduğunu belirten Rahman, aynı zamanda tarım sektöründe de yüzde 30 ila 60 arasında su kaybının yaşandığını belirtti.
