Bölgede özellikle 2002 yılından itibaren binlerce insan kaçakçılığa yöneldi. Sınır köylerinde yaşayanlar, geceleri at ve katır sırtında dağ yollarından İran'a geçip, kaçak akaryakıtı bidonlara yükleyerek geri dönüyordu. İran'ın köylülerden aldıkları akaryakıtı da ucuz fiyata piyasaya sürüyorlardı. Kamyonlara ek depo yapılmasına izin verilince kaçakçılık iyice arttı. Bazı köylüler traktörlerini ve tarlalarını satarak, kimileri de bankalardan kredi çekerek yeni kamyonlar almaya başladı. Sadece Van'da 2005 ve 2006 yıllarında her biri 600 ile 900 litrelik yakıt deposu taşıyan 7 bin yeni kamyon trafiğe çıktı. Günde iki kez sınır köylerine gidip gelen kamyonlar, en az 200 lira net kar elde ediyordu. Kamyonların taşıdığı kaçak akaryakıt kimi zaman benzin istasyonlarında, kimi zaman ara sokaklardaki evlerin bahçelerinde satışa sunuldu.
KAÇAKÇILIK HAYVANCILIĞI BİTİRDİ!
Yıllarca terörden zarar gören, istihdam imkânı bulamayan vatandaşların teröre bulaşmaması ve geçimlerini sağlaması için sınırdaki akaryakıt kaçakçılığına göz yumuldu. Ancak devletin teşvik ettiği bu yöntem, yıllardır hayvancılık ve tarım yapan köylüleri de kaçakçılığa yöneltti. Kolay para kazanma arzusuyla özellikle Başkale, Özalp, Saray ve Gürpınar kırsallarında yaşayan köylülerin neredeyse hepsi mazot işine girdi. Hayvancılık ve tarım bitme noktasına geldi. Ve yaklaşık bir yıl önce devlet politika değiştirdi. Denetimler sıklaşınca kaçak akaryakıt azalmaya başladı. Köylüler şimdi ne kaçakçılık yapabiliyor ne de hayvancılık. Sınır bölgesindeki kaçakçılara ateş açan İran askerleri son bir yılda 10'dan fazla kişinin ölümüne sebep oldu.
İran'ın aldığı sert güvenlik tedbirleri sebebiyle Türkiye'ye giren kaçak akaryakıt miktarında son 6 ayda ciddi düşüş oldu. Bu durum fiyatlara da yansıdı. Başkale ilçesinde 6 ay önce litresi lira lira olan kaçak motorinin fiyatı 2 lira ile 2 lira 20 kuruş arasında değişiyor. 2 yıl öncesine kadar Van-Başkale yolunda kilometrelerce uzunlukta kuyruklar oluşturan kamyonları şimdi görmek neredeyse mümkün değil!
İsminin açıklanmasını istemeyen bir vatandaş, birkaç ay öncesine kadar kaçak akaryakıt satarak 10 kişilik ailesinin geçimini sağladığını belirtti. Hayvanlarını satarak bu işe girdiğini anlatan vatandaş, ancak son dönemlerde adeta aç kaldıklarını dile getirdi.
Van ve Hakkâri bölgeleri geçmişte Türkiye'nin hayvancılık deposuydu. Bu bölgenin yeniden eski kimliğine kavuşturulması için hayvancılığın teşvik edilmesi, yayla ve meraların kullanıma açılması gerekiyor.
