Diyarbakır Müftülüğü, şehirde bulunan 'peygamber makam ve kabirleri, sahabe türbe ve kabirleri, tarihi cami ve mescitler, medreseler, türbeler, kiliseler ve havralarla ilgili geniş bir araştırma yaptı. 'Dini Değerleri İle Diyarbakır' adıyla kitaplaştırılan akademik çalışma, şehrin manevi zenginliğini gözler önüne seriyor.
Şehrin farklı yerlerinde yatan 32 sahabenin ismi, şüpheye mahal kalmayacak şekilde belirlendi.
Hz. Halid bin Velid'in oğlu Hz. Süleyman ile birlikte şehit düşen 27 sahabe Hazreti Süleyman Camii'nde metfun bulunuyor.
Kitaba Prof. Dr. Kenan Haspolat, Abdülaziz Yatkın, Prof. Dr. Abdurrahman Acar, Dr. Mehmet Emin Uludağ, M. Şefik Korkusuz ve Zeynel Abidin Çiçek katkı sağladı.
Uzun bir çalışmanın ardından hazırlanan kitap, Türkiye'nin dört bir yanındaki kurum ve kuruluşlara gönderilecek. Diyarbakır'ın farklı inanç ve kültürlere ev sahipliği yaptığını belirten Diyarbakır Müftüsü Ali Melek, "Güzel Diyarbakırımızın önceden beri var olan dini motiflerinin daha iyi tanınmasına katkıda bulunmayı, herkes tarafından dile getirilen ilimizin inanç turizminin gelişmesine destek olmayı amaçladık." dedi.
Diyarbakır Salnamesi'nde peygamber, sahabe ve evliyalara ait türbelerin anlatıldığını kaydeden Melek, "Nebî Zülkifl (a.s.), Nebî Elyesa' (a.s.), Nebî Harun-ı Âsafî (a.s.), Nebî Hallak (a.s.), Nebî Harut (a.s.), Nebî Enûş b. Şit aleyhisselâmın kabr-i şeriflerinin Diyarbakır'da bulunduğu belirtilmekte. Ayrıca Diyarbakır'da Nebî İlyâs (a.s.), Nebî Yûnus (a.s.) ve Nebî Zülkifl (a.s.)'ın makamları yani bir süre ikamet ettikleri yerler bulunmaktadır." şeklinde konuştu.
Kitapta sahabe ve evliya türbelerinin de detaylı bir şekilde ele alındığını anlatan Melek, Hz. Ömer döneminde Şam'dan bölgeye gönderilen sahabe İyâz b. Ganm (r.a.) komutasındaki 8 bin kişilik ordunun Diyarbakır'ı fethettiğini hatırlattı.
Melek, sözlerini şöyle sürdürdü: "Fetih esnasında şehit düşen ve fetih sonrasında şehrin güvenliği ve irşadı için ilimizde kalarak vefat eden sahabe nesli dolayısıyla, Diyarbakır'da pek çok sahabe metfundur. Hz. Süleyman Camii şehitliği ile beraber toplam 8 ayrı yerde bulunan sahabe kabir ve türbeleri hakkında bilgi verilmiştir. İlimiz merkezinde 32 sahabenin metfun oldukları yerler bilinmektedir. Bunlar Malik-i Ecder (r.a), Mir Seyyaf (r.a), Sultan Şücâüddin (r.a), Abdurrahman (r.a.), Hz. Sa'saa (r.a) ile Hz. Süleyman Camii şehitliğinde 27 şehit sahabedir. Bu sahabelerin isimleri şehitlikteki manzum kitabede zikredilmektedir."
Vali Hüseyin Avni Mutlu da Diyarbakır'ın sahip olduğu dini, tarihi ve sanat değerlerine rağmen layık olduğu noktada bulunmadığını söyledi.
Şehrin hak ettiği yere gelmesi için herkese büyük görevler düştüğünü kaydeden Mutlu, "Kitapta belirtilen bilgilere sahiplendiğimiz kadar gerçek hayatta da sahiplenmeliyiz. 27 sahabenin yattığı Hz. Süleyman Cami cennetten bir bahçedir. Oraya gereken değeri göstermemiz gerekiyor. Diyarbakır'daki değerler şüphesiz bizim gurur vesilemizdir." diye konuştu.
(CİHAN)
