DEMOKRASİ TARİHİNİN EN ACI HASRETİ 50 YIL SONRA SONA ERDİ!!
27 Mayıs cuntası, Başbakan Adnan Menderes'i Yassıada'da darağacına götürürken, millet onun emanetine 50 yıl sahip çıktı. Geçtiğimiz cuma gecesi vefat eden oğul Aydın Menderes, dün son yolculuğuna da bu duygularla uğurlandı. Cenaze töreni için Fatih Camii'ne akın eden binlerce insan, Menderesler'e sevgisini dua ve gözyaşlarıyla gösterdi. Cenaze namazında da devlet ve millet yan yana saf tuttu. Başta Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ve Başbakan Tayyip Erdoğan olmak üzere siyaset dünyasının önemli şahsiyetleri törende hazır bulundu. Eşi Ümran Menderes ve aile efradı, namaz kılınıncaya kadar cami avlusunda taziyeleri kabul etti. Namazın ardından tekbirler eşliğinde cenaze arabasına konulan Menderes, Anıtmezar'a götürülerek babası Adnan ve annesi Berin Menderes'in yanında toprağa verildi. Çocuğunu kucağına alıp cenazeye gelen vatandaşların onunla ilgili görüşleri ise ortaktı: "Babası gibi dik durdu. Ailesinin soyadını layıkıyla taşıdı."
Ankara'da tedavi gördüğü hastanede cuma akşamı vefat eden eski başbakanlardan Adnan Menderes'in oğlu Aydın Menderes için Fatih Camii'nde cenaze töreni düzenlendi. Sabah saatlerinde Ankara'dan İstanbul'a getirilen Menderes'in cenazesi Atatürk Havalimanı'ndan alınarak Fatih Camii'ne götürüldü. Menderes'in Türk bayrağına sarılı tabutu, cami avlusundaki musalla taşına konuldu. Önüne Menderes'in fotoğrafı yerleştirilen tabutun başında polisler nöbet tuttu. Cumhurbaşkanı Gül ve Başbakan Erdoğan, cenazenin bulunduğu avluya birlikte giriş yaparken, cenazenin getirildiği uçakta bulunan TBMM Başkanı Cemil Çiçek, camiye ilk gelen isimler arasında yer aldı. Menderes'in eşi Ümran Menderes de cenazeyle birlikte camiye ulaştı. Burada taziyeleri kabul eden Ümran Hanım'ı Başbakan Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan tören boyunca yalnız bırakmadı.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'ün, TBMM Başkanı Cemil Çiçek ve Başbakan Tayyip Erdoğan'ın da saf tuttuğu cenaze namazını, İstanbul Müftüsü Rahmi Yaran kıldırdı. Öğle vakti kılınan cenaze namazının ardından bir konuşma yapan Yaran, dünya hayatının bir imtihan olduğunu, bu imtihanın hedefinin de iyi insan, iyi Müslüman olmak olduğunu belirterek, "Allah hepimize bu yolda yardımcı olsun. Aydın Menderes'in bu imtihanı başarmış olmasını umuyoruz. Kendisi milletin geniş teveccühüne mazhar olmuş bir devlet adamımızın evladıydı. Bunun yanı sıra kendi şahsiyetiyle de bizim için değerli bir insan. Onu şu yönleriyle hatırlayacağız, yaşadığı zorluklara rağmen devletine küsmemiş, milletine darılmamıştır. Ayakta kalmayı ve siyaset yapmayı başarmıştır. Milletin değerlerine bağlı, karşı düşüncelere saygılı, hoşgörülü, felsefî derinliğe sahip bir fikir adamıydı. Düşüncelerini düzgün bir şekilde ifade eden bir hatip, iyi bir yazar.'' dedi. Törenin ardından cami çıkışında Başbakan Erdoğan, eşi Emine Erdoğan ile birlikte Menderes'in eşi Ümran Menderes'e taziyelerini iletti.
Helallik alınmasının ardından Menderes'in cenazesi, musalla taşından alınarak, tekbirler eşliğinde omuzlarda cenaze aracına taşındı. Merhumun tabutunu ilk omuzlayanlar eski DP Genel Başkanı Süleyman Soylu ve HAS Parti Genel Başkanı Numan Kurtulmuş oldu. Cenaze aracı daha sonra, Topkapı'daki Anıtmezar'a gitmek üzere yola çıktı. Aydın Menderes'in cenazesi, konvoyla babasının adını taşıyan bulvardan geçirilerek mezarlığa getirildi. Menderes, Kur'an-ı Kerim tilavetinin ardından okunan dualarla annesi Berin Menderes'in yanına defnedildi.
Fatih Camii ve Anıtmezar'daki törenlere Adalet Bakanı Sadullah Ergin, Avrupa Birliği Bakanı ve Başmüzakereci Egemen Bağış, Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, CHP Grup Başkan Vekili Akif Hamzaçebi, CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu, HAS Parti Genel Başkanı Numan Kurtulmuş, DP Genel Başkanı Namık Kemal Zeybek, eski DP lideri Süleyman Soylu, eski cumhurbaşkanlarından merhum Celal Bayar'ın torunu Emine Gürsoy Naskali, askerî erkân, eski başbakanlardan Tansu Çiller ve yurdun dört bir tarafından gelen binlerce vatandaş katıldı.
GÖRÜŞLER
AB Bakanı Egemen Bağış: Aydın ağabey, babasını 'Balık için deniz ne ise benim için de babam o demek.' şeklinde tanımlıyordu. İşte bugün Aydın ağabey denizine kavuşmuş olacak.
HAS Parti Genel Başkanı Kurtulmuş: Aydın Bey'i özetlemek gerekirse dört şey söylemek lazım. İyi bir dindar ve iyi bir Müslüman'dı, iyi bir vatanseverdi, millet âşığıydı. Her şeyden önce çok bilge bir siyasetçiydi. Ailesine o kadar büyük haksızlıklar yapılmış olmasına rağmen o, hiçbir zaman günlük siyasetin ve polemiklerin içine girmedi.
Eski DP Genel Başkanı Süleyman Soylu: Türkiye bana göre bir entelektüelini yitirmiştir. Aydın Bey aynı zamanda mümin bir insandı. İmanlı bir insandı ve inanan bir insandı. Bütün değerlendirmelerinde hayata bakışını bunun üzerine yapardı.
Abdülbaki Vahapoğlu (Bandırma): Darbe zamanı Aydın Menderes benimle yaşıttı. Babasının zalimce öldürülüşünü radyolardan dinledi. Belki de yaşayarak babasından daha fazla acı çekti. Hayatı boyunca sıkıntılar yaşadı. Allah rahmet eylesin.
Halil İbrahim Saruhan (Rize): Şu anki refahı onların attığı tohumlar sayesinde yaşıyoruz. Aydın Menderes, sevdiğimiz biriydi, vefa için cenazesine geldik.
Remzi Aslan (Kahramanmaraş): 4 erkek çocuğum var. En büyüğe Adnan, diğerlerine Adnan Menderes'in çocukları Aydın, Yüksel ve Mutlu'nun isimlerini koydum. Menderes, dikta rejimini yıktı. Milletin iradesini egemen kıldı. Bu yüzden ülkenin kadrolarına sızmış kişiler tarafından idam edildi. Aydın Menderes de babasının izinden gitti. Milletimizin başı sağ olsun.
Veli Duman (Eski DP yöneticisi, Yassıada mahkûmlarından): Adnan Menderes ile birlikte Yassıada'da on bir ay, idamla yargılandım. Kendimi onun oğlu olarak görüyorum. Kardeşim öldü, ben kaldım. Menderes ailesinin vefat etmiş bütün fertlerini Allah nur içinde yatırsın. 1938'den 1950'ye kadar kimse Kur'an'ı eline alamıyordu. Camilerin kapısı açılmıyordu. İktidar olmasıyla birlikte camileri açtı. Menderes, hiçbir suçu olmayan bir adamdı.
İbrahim Çelik: Aydın Menderes, babası gibi dik bir duruşa sahipti. Ailesinin soyadını layıkıyla taşıdı. Yakın zamana baktığınızda referandum sürecinde 'Evet dersek, babamın kemikleri sızlamayacak.' diyerek babasının oğlu olduğunu gösterdi. Bugün ben de burada ahde vefa için bulunuyorum.
27 Mayıs darbesi yapıldığında 14 yaşındaydı. Başbakan Adnan Menderes'i Eskişehir-Kütahya yolunda tevkif eden ve bir buçuk yıl sonra idam eden zihniyet; Çankaya Köşkü ile Başbakanlık Konutu'nu ablukaya almıştı gün ağarırken. Millet iradesini esir alan ve Menderes ailesini çileli yıllara mahkûm eden darbe, siyasetin acı meyvesi olarak zihin dünyasını hep meşgul etti Aydın Bey'in. "Pencereden baktığımda tankların namluları Ankara'ya bakıyordu, askerlerin silahları ise yere doğruydu. Ne olduysa bir müddet sonra silahlar ve tank namluları evimize ve Köşk'e döndü." diye anlatmıştı darbenin ilk saatlerini. Annesi Berin Hanım'ın yanında Bayar'ın Köşk muhafızlarıyla yaşadığı tartışmaları işiten, Yassıada'da cunta mahkemesinin zulümlerini yaşayan, milleti ezip geçen o acı yılları sabırla yoğuran Menderes ailesinin son oğluydu. 1996'da geçirdiği trafik kazasından sonra tekerlekli sandalyeye esir kalmamış, siyaset adamlığının yanı başına fikir adamlığı ve yazarlığını da eklemişti. Bir röportajımızı namaz izni için böldüğümüzde onun da ima yoluyla namazını kıldığını öğrenmiştik. Bir dostunun anlatımıyla, Kocatepe ve Hacıbayram camilerine gittiğinde eline Kur'an-ı Kerim'i alıp sessizce bir safa oturup cumayı bekleyen de o idi. Babası merhum Adnan Menderes ve 27 Mayıs'ın izlerini, geçmişte yaşananların yükünü vakarla taşıdı.
Tevekkül sahibi ve sabırlıydı. Bir gün önce Ankara'da cenaze namazındaki kara kışın yerine, İstanbul Fatih Camii güneşli ve pırıl pırıl bir gökyüzü ile karşıladı onu. Cumhurbaşkanı Gül, Başbakan Erdoğan, parti genel başkanları, CHP ve AK Parti milletvekilleri, eski siyasetçiler protokolde saf tuttu. Vefa duygusuyla camiye koşanların ise dillerinde dua, Fatiha ve darbe yıllarının hatıraları vardı. Trabzon Maçkalı Besim Yavuz (84), ameliyat için geldiği Vakıf Gureba Hastanesi'nden çıkıp gelmiş. "Babası çok hizmet etti memlekete, bu aşağıdaki bulvar (Vatan Caddesi) onun eseridir. Çizmeyi ayağından çıkartmadan o şantiyeden öbürüne koştuğunu gördük. Aydın Bey de babası gibi milleti için hizmet ehliydi." diyor. Aydın'ın Çakırbey köyünden gelen Muharrem Tufan (75), otuz seneye yakın hizmet ettiği Menderes ailesinin milletin duasını aldığını anlatıyor. Okunan ezanlara işaret ederek Menderes'in, tek partinin yasaklarından birini kaldırdığını hatırlatıyor.
Fatih Camii'nin avlusunda TSK çelengi dikkat çekiyor. 37 kişilik Milli Birlik Komitesi cuntasının, dönemin Genelkurmay Başkanı Rüştü Erdelhun'u da Yassıada'ya mahkûm ettiğini hatırlatıyor çelenk. Dün demokrasiyi ortadan kaldıran irade, belki de bugün bir demokratın cenazesinde kıymet buluyor en çok. Eski acıların yaşanmamasını temenni ediyor, bir ihtiyar amca. Türk bayrağına sarılı tabutu dualarla uğurlanıyor Topkapı'daki Anıtmezar'a. Vatan Caddesi'nde yürüyen bir grup, 'yaşıtımızdı' diye konuşuyor aralarında. Yaşları 65-66. Onlar Menderes kuşağı. Darbeyle, silahla önü kesilen milletin kimi sandıkta, kimi fabrikada eli nasırlı, kimi babasının hatırasını ve dünya vizyonunu yaşatmak için Aydın Menderes gibi çileli hayat süren Anadolu insanları. Bir pazar günü Anıtmezar'a kadar onları koşar adım götüren ise demokrasi ve millete hizmet edenlerin kıymetini bilmelerinden kaynaklanıyor belki de. Fatihalar ve Yasinler, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile Aydın Menderes'in validesi Berin Hanım'ın mezarının başında da sürüyor. İçin için hıçkırıklar, 'Allah onlardan razı olsun!' sözleriyle kesiliyor. Mezarlıkta koyu bir sohbet sürdüren pos bıyıklı Ali amca, 11 yaşında yaşadıklarını anlatıyor: "Milletini tanımayana millet sahip çıkmaz." Bir başkası ekliyor: "Kıymetlerini bilemedik belki, ama onlar bir alimin deyimiyle millet kahramanlarıydı..." Dualar ve Kur'an tilaveti sürüyor. Özal'dan baba Menderes'e, şehit bakanlardan Topkapı Kabristanı'ndaki kabir ehline kadar herkes nasipleniyor... Aydın Menderes'in naaşı toprağa verilirken, imam hatipler tekrar millete helallik soruyor; hüzünlü, gür ancak topyekûn yükseliyor sesler: "Helal olsun, helal olsun, helal olsun..."
