Bağımsızlık kutlaması için eski başkent Almatı'da bir araya gelen milliyetçi grup, ülke yönetimini protesto etti. Sabahın erken saatlerinden itibaren 1986 yılında kanlı olayların yaşandığı meydanı doldurmaya başlayan göstericilerin hedefinde Nursultan Nazarbayev'in kamuoyuna sunduğu ' Kazakistan Halklar Birliği' projesi vardı.
Kazakistan'ın eski parlamenterlerinden şair ve yazar Muhtar Şahanov önderliğinde toplanan göstericilere, muhalefet liderlerinden Jarmahan Tuyakbayev ve Bolat Abilov da destek verdi. Yeni Meydan olarak adlandırılan alanda toplanan yüzlerce Kazak vatandaşı, Nazarbayev'in sunduğu projenin kabul edilmez olduğunu söyledi.
Milliyetçiler Nazarbayev'in projesinde en çok "Kazakistan Halkları" ifadesine karşı çıkıyor. Milliyetçiler, bu ibare yerine "Kazak Halkı" ifadesinin kullanılmasını istiyor. Aynı çevreler, projede Kazak Dili'nin korunması hakkında herhangi bir ifadenin yer almamasının da kabul edilemez olduğuna söylüyor.
Gösteri sırasında konuşan Şahanov, Kazakistan'daki diğer halklarla hiçbir sorunlarının olmadığının altını çizdi. Kazakistan'da 130 farklı milletten insanların yaşadığına dikkat çeken Şahanov, farklı milletten insanlarla Kazakistan'da hep birlikte kardeşçe yaşamak istediklerini söyledi. Şahanov yaptığı açıklamada öncelikle halka sağduyu çağrısında bulunarak tahriklere kapılmamaları uyarısını yaptı.
1986 yılında 16 Jeltoksan (Aralık) olaylarının Kazakistan'ın bağımsızlık mücadelesinde büyük önem arz ettiğini ifade eden konuşmacılar, olaylar sırasında yüzlerce Kazak gencinin Kazakistan toprakları ve bağımsızlığı için can verdiğini dile getirdi. Jeltoksan olayları sırasında tutuklanan bazı Kazak vatandaşlarının hala hapishanelerde olduğunu vurgulayan göstericiler , tutukluların biran önce serbest bırakılmasını istedi.
ÇİN'E VERECEK TOPRAĞIMIZ YOK
Protestocu grup, son günlerde ülke medyasının gündeminde düşmeyen ' Çin'in tarım için Kazakistan'dan 1 milyon hektar arazi istediği' yönündeki iddialara da sert tepki verdi. Şahanov konuşmasında kamuoyunda yaygın olarak tartışılan bu iddiaya da geniş yer verdi. Şahanov Çin'e verilmesi iddia edilen 1 milyon hektarlık toprağın asla kabul edilemez bir teklif olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı ve hükümeti Kazak halkını asimile etmek ve Kazak topraklarını satmakla suçlayan Muhtar Şahanov, buna asla izin vermeyeceklerini ifade etti. İsteklerinin yetkililer tarafından dikkate alındığını halka duyuran Şahanov, mücadelelerinin başarı ile sonuçlanacağına vurgu yaptı. Bütün devletlerin kendi dillerini korumak için kanunlar çıkardıklarının altını çizen Muhtar Şahanov, Kazak Hükümetinin Kazak Dilini korumak için henüz herhangi bir kanun çıkarmamasının son derece üzücü olduğunu ifade etti. Konuşmaların ardından 16 Aralık 1986 yılındaki halk ayaklanması sırasında ilk kanın döküldüğü alana çiçek bırakan göstericiler daha sonra özgürlük anıtına çelenk koyarak olaysız bir şekilde dağıldılar. Kazakistan'da Bağımsızlık Bayramı 16-17 Aralık günlerinde kutlanıyor. 16 Aralık 1991 de bağımsızlığını ilan eden Kazakistan, Sovyetler Birliğinden ayrılan son devlet olmuştu.
Bu arada Cihan Haber Ajansı mikrofonlarına konuşan protestocular, Çin'e verilecek bir karış Kazak toprağının olmadığını dile getirdi.
16 JELTOKSAN (ARALIK) OLAYLARI
Kazakistan'ın bağımsızlık sürecinde 16 Jeltoksan (Aralık) olaylarının önemi çok büyük. 16 Aralık 1986 yılında Almatı meydanını dolduran binlerce Kazak öğrenci, SSCB yönetimini ve politikalarını protesto etmişti. Kazaklar, Kremlin'e rağmen Rus asıllı Kenedi Kolbin'in Komünist Parti'nin başına getirilmesini istemiyordu. Meydanda yaklaşık yüz kişi taranarak öldürülmüştü. 500'den fazla Kazak öğrenci dipçiklenerek gözaltına alınmıştı.
(CİHAN)
