St.Petersburg Üniversitesi binasında açılan ve Gener A.Kutepova Uluslararası Hayırsever Vakfı tarafından organize edilen sergide 1920-23 yıllarında Türkiye'deki Gelibolu'ya yerleşen Rus Beyaz Ordusu birliklerine ait fotoğraf ve belgeler, dergi ve gazete makaleleri, belgesel filmler yer aldı. Serginin açılışına St.Petersburg Belediyesi Kültür Komisyonu, ayrıca da Türkiye, Bulgaristan ve Ukrayna yetkilileri de yardımcı oldu.
Çanakkale'nin Gelibolu ilçesinde ölen Rus askerlerin geçen yıl anısına anıt da dikilmişti. 1920 yılların başlarında Rusya'da Beyaz ve Kızıl ordu arasındaki iç savaş nedeniyle 150 bin Beyaz Rus askeri Karadeniz üzerinden 26 gemi ile Türkiye'ye kaçmıştı. Bunların çoğu üst düzey komutanlar idi. Bitkinlik ve yokluk içinde Gelibolu'da yaşayan askerler arasında salgın hastalıklar baş gösterdi. Burada 342 Rus askerinin hayatını kaybettiği kaydediliyor. 1923 yılından sonra burada yaşayan Rus askerler Balkanlar üzerinden Avrupa'ya gitmişti.
16 Temmuz 1921 yılında Gelibolu'da ölen askerlerin anısına Rus mezarlığında ilk anıt açılmıştı. 1949 yılında yaşanan deprem anıtın yıkılmasına neden oldu. 1990'lı yılların ortalarında Rusya'da Vladimir Lobitsin adlı gazeteci anıtın tekrar açılması konusunu gündeme getirmişti. Türkiye-Rusya arasında gelişen ilişkilerin sonunda Gelibolu'da Rus anıtının açılışı gerçekleştirildi.
(CİHAN)
