YARGININ TEMEL SORUNLARI
Yargının içinde bulunduğu sorunların büyük bölümü, Türkiye’nin temel sorunlarıyla doğrudan bağlantılıdır. Temel sorunlara çözüm üretmeden yargının adil ve hızlı işlemesini beklemek hayalcilik olur.
Aslında yargı yerleri bir ülkede ekonomik, sosyal, kültürel ve siyasal tablonun yarattığı anlaşmazlıkların, çelişkilerin, acıların, yanlışların, eksikliklerin gün yüzüne çıktığı ve çözüm arandığı yerlerdir. Bir anlamda yargı yerlerinde olanlar o ülkedeki tablonun en somut göstergesidir. Yani ortada ne kadar çok sorun varsa, o kadar çok da dava olacaktır.
Yargıdaki Sorunların Temel Nedenleri:
1.Çoğu suç ve anlaşmazlıkların temelinde ekonomik bir neden bulunduğu görülmektedir. Keza işsizlik ve geçim sıkıntısı bireyleri suça iten en önemli sebeptir. Yani yoksulu bol olan ülkenin suç oranı da yüksek olur.
2.Yolsuzluk ve yanlış ekonomik politikaların sonucu gelir dağılımında büyük eşitsizlikler yaratılması ile toplumun tüketici duygusunun sürekli körüklenmesi de suç ve anlaşmazlıkları yaratan bir etkendir.
3.Bir yanda bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler anlayışıyla ortaya konan neo-liberal yöntemler, diğer yanda ise siyasi çıkar gereği muhafazakârlaştırma girişimleri sonucu toplumsal yaşamda akıl karışıklığı yaratılmıştır. Aynı kişi; ticarette alabildiğine ahlaksız olabilirken, sosyal yaşamda ahlak abidesi haline dönüşebilmektedir.
4.Taşradan büyük kentlere yönelik göç olgusu tüm hızıyla sürmektedir. Göçle birlikte kentlerdeki ekonomik, sosyal ve kültürel farklılıklar artmakta ve yaşam biçimi ayrışmaktadır. Farklı bakış açılarının buluştuğu yerlerde ise çatışma kaçınılmaz hale gelmektedir.
5.Eğitim düzeyi ile suç işleme eğilimi arasında doğrudan bağlantı olduğu genel bir saptamadır. Eğitimde fırsat eşitliğinin bulunmaması, paralı eğitimin yaygınlaşması ve tümüyle sınav başarmaya endeksli eğitim yapısı bireylerin gerekli ve sağlıklı eğitimi almalarını engellemektedir.
6.Bir ülkede hemen her olay bir davaya konu oluyorsa, toplumsal barış, karşılıklı anlayış ve hoşgörüde sıkıntı var demektir. Bireyler huzursuzdur ve devletle ilişkilerinde güvensizlik hali egemendir. Demokratik hakların kullanımındaki sınırlamalar da suç nedeni olabilmektedir.
Genel Sorunların Çözümüne İlişkin Öneriler:
1.Ülkemizde öncelikle yapılması gereken sağlıklı bir mali ve ekonomik yapı oluşturmaktır. Bu anlamda işsizliği azaltan önlem ve projeler geliştirilmeli, istihdam alanı yaratan yatırımlar desteklenmeli, gerekirse devlet katkısıyla iş alanları açılmalıdır. Ekonomik büyümede mal ve hizmet üretimi esas alınmalı, ihracat özendirilmelidir.
2.Ekonomide dengelerin bozulması ve gelir dağılımında eşitsizliğin en önemli nedenlerinden biri de kamuda gerçekleşen yolsuzluklardır. Bu açıdan ciddi bir idari denetimden başlayarak ve sistemdeki açıkları kapatan yasal düzenlemeler aracılığıyla yolsuzluğun önüne geçilmelidir.
3.Siyasetin algılar, yalanlar ve bireysel çıkarlar için değil de, partilerin dünya görüşüne dayalı programları çerçevesinde şekillenmesi, parti içi demokrasinin sağlanması ve seçmen iradesinin tam olarak yansıtılması açısından; siyasi parti ve seçim yasalarının değiştirilmesi, siyasetin finansmanının kontrol edilmesi ve siyaset adamlarının kanun önünde hesap verebilir hale gelmeleri önem taşımaktadır.
4.Öncelikle yatırımlar ülke sathına yayılmalıdır. Öte yandan tarım ve hayvancılığın yeniden eski üretim yapısına gelmesi, hatta daha da geliştirilmesi geleceğimiz açısından önemlidir. Bu yöndeki özendirici girişimler aynı zamanda büyük kentlere yönelik göç olgusunu azaltan sonuçlar yaratacağı gibi, tersine göçü de özendirecektir.
5.Çağa uygun, fırsat eşitliği yaratan, ara eleman gereksinimini karşılamaya elverişli ve gerçek bilgi donanımını amaçlayan bir eğitim politikası izlenmelidir. Sağlıklı bir eğitim politikası aynı zamanda toplumsal entegrasyon için de önemli bir araçtır.
6.Ülkemizin jeo-politik anlamda bulunduğu yer pek çok sorunun kaynağı durumundadır. Keza ülke içindeki farklılıklar da zaman zaman anlaşmazlık nedeni olabilmektedir. Bu açıdan toplumsal barış, hoşgörü ve karşılıklı anlayışın ülke geneline egemen olması için ortak akıl harekete geçirilmeli ve yapılan faaliyetlerde toplumsal mutabakatın aranmasına özen gösterilmelidir.
Genel olarak bu sorunlara çözüm yolları aramadan, çok adliye veya cezaevi binası yapıp, eleman alarak, yüksek yargıya yeni daireler ekleyerek veya “vicdanlı” olduğunu varsayılan yandaş hâkimleri bir yerlere getirerek yargının sorunlarını çözemezsiniz.