Yuva Kurma ve Aileyi Koruma (Yuva–Kur) Derneği Başkanı Necip Gazel, Türkiye’de evlilik oranlarında azalma olurken, boşanma rakamlarında yükselme görüldüğünü söyledi.
Toplumun temel birimi olan ailenin dağılmaması için bir takım tavsiyelerde bulunan Gazel, öncelikle “Evlilik Okulu’nun” gündeme gelmesi gerektiğini kaydetti. Amerika ve Avrupa’da anne, baba okulları kadar Evlilik Okulu’nun da kurumsallaştığına işaret eden Gazel, Türkiye’de bu projenin henüz deneme aşamasında olduğunu dile getirdi.
Batıda artan boşanmaların önüne geçmek için “Evlilik Okullarının” devletin ve yerel yönetimlerin desteğiyle yaygınlaştırıldığını ifade eden Gazel, Türkiye’de bu konuda ilk ciddi çalışmanın 1998 yılında İstanbul Üniversitesi Eğitim Bilimleri Bölümü tarafından yapıldığını hatırlattı.
NİÇİN EVLENMEK İSTİYORUM ?
Evlenme niyetinde olan gençlerin kendilerine “Evlenmeye hazır mıyım ? Niçin evlenmek istiyorum? Eş adayından ve evlilikten beklediğim nedir?” şeklindeki soruları sormadığını açıklayan Gazel, şöyle devam etti: “Bu soruların sorulacağı ve cevabının aranacağı yer evlilik okuludur. İnsanlar bir meslek sahibi olmak veya sanat öğrenmek için senelerce tahsil yapıyor yada ustanın yanında senelerce çalışmak zorunda kalıyorlar. Aynı insanlar evlenmek, evliliği yürütmek ve anne baba olmak için hiçbir eğitim almıyorlar. Eş adayını iyice tanımadan, basit referanslarla evleniyor, kendi anne babalarından gördükleri gibi çocuk yetiştiriyorlar.”
Ülkede kurumsal anlamda evlilik okulu yokken; internette ve televizyonlarda bolca evlendirme programları hazırlandığını vurgulayan Necip Gazel, TV’lerdeki evlendirme programlarına katılan insanları hayretle izlediklerini belirtti. Birkaç defa evlenip boşanmış, yeni bir evlilik yapmaya gelen bay veya bayana program sunucusunun “daha önceki evlilikleri neden yürütemediniz?” sorusunu pek sormadığını aktaran Gazel, “Her aday evliliği neden yürütemediğini kendi açısından ve boşandığı eşini suçlayarak anlatıyor. Bizim için önemli olan nokta burasıdır. Bu insanlar eş seçerken hep tek kişilik bakıyor, tek kişilik düşünüyorlar. ‘Eşimde şu özellikler olmalıdır’ diyor; ama kendisinin bu özellikleri hak edip etmediğini düşünmüyor. Muhtemelen ilk eşini seçerken de tek kişilik düşünmüşlerdir.” şeklinde konuştu.
ÇOCUKLAR EVLİLİK SORUMLULUĞUNU YÜRÜTEMEYECEĞİNDEN KORKUYOR
Boşanmalardaki sıklığının eşler arasındaki iletişimde, karşılaşılan problemleri çözmede bilgi ve beceri eksikliği olduğunu gösterdiğinin altını çizen Gazel, şunları söyledi: “Anneler, koruma içgüdüsüyle okuyan kızlarını ders çalışsınlar diye ev işlerinden uzak tutuyor. Bu çocuklarımız okuldan mezun olup iş bulduktan sonra evlenme konusunda seçici ve korkak davranıyor. Evlilik sorumluluğunu yürütemeyeceklerinden korkuyor. Evlenmeyi kabul ettiklerinde çoklarının zihinlerinin bir köşesinde ‘anlaşamazsam boşanırım’ düşüncesi var. Bu yüzden farklı bahanelerle bir iki sene çocuk yapmıyorlar. Emek verilmeyen, birbirlerini iyice tanımadan, aileler tarafından verilmiş anlık kararlarla gerçekleştirilen evlilikler anlık kararlarla kolayca son bulabiliyor.”
ACI FATURAYI ÇOCUKLAR ÖDÜYOR
Boşanan eşlerde en acı faturayı annesiz veya babasız yaşamak zorunda kalan çocuklar ödediğini belirten Gazel, Evlilik Okulları’nın aileyi korumada ve boşanmaları önlemede önemli bir görev yerine getireceğini kaydetti. Evlilik eğitimin özendirilmesinde yerel yönetimlere önemli sorumluluklar düştüğünü söyleyen Gazel, medya aracılığıyla topluma evlilik bilincinin aşılanmasını istedi. Üniversitelerde aile öğretmenliğinin açılmasını öneren Gazel, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nda ‘evlilik dairesinin’ kurulmasını gündeme getirdi. Gazel, boşanma öncesinde ailede çıkan sorunları çözmek için her iki tarafın kabul ettiği –din bilgini, hukukçu, psikolog, sosyolog gruplarından– bir aile hakemine danışılması gerektiğini sözlerine ekledi.
EVLENME–BOŞANMA İSTATİSTİKLERİ
YILI EVLENME BOŞANMA
2001 544.322 91.994
2002 510.155 95.323
2003 565.468 92.637
2004 615.357 91.022
2005 641.241 95.895
2006 636.121 93.489
2007 638. 311 94.219
2008 641.973 99.663
2009 591 742 114.162
2010 572.677 116.369
2011 591,582 119,343
CİHAN
