TAŞRAYA MALİ KELEPÇE:
BÜROKRAT TASARRUFU MU, HUKUK DEVLETİ Mİ?
Merkezde oturanların el atmadığı son alan yolluktu.
Ona da el attılar.
Taşra personelinin yıllardır çekmediği kalmamıştı.
Mesai budandı, görev arttı, risk büyüdü, maaş reel olarak eridi.
Şimdi bir de kanuni hak olan yolluklara kota getirildi.
Bir imza, bir yazı, bir talimat:
“Yolluk görevlendirmeleri belirli bir parasal üst sınırı geçmeyecek.”
Türkçesi basit:
Memura görev var, ödeme yok.
⸻
Bu kararı kim aldı? Kim verdi bu yetkiyi?
Hangi kanunda yazıyor?
6245 sayılı Harcırah Kanunu’nda mı?
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda mı?
Anayasa’da mı?
Yok.
Bu karar hukuk devleti refleksi değil, bürokratik tasarruf refleksidir.
⸻
45.000 TL maaşla ticareti ayakta tutan personele yolluk freni
Bugün bir gümrük personelinin maaşı yaklaşık 45.000 TL civarında..
Bu maaşla:
• 7/24 çalışan,
• Milyarlarca liralık vergiyi tahsil eden, • Kaçakçılıkla mücadele eden, • Dış ticaret akışını sağlayan
kamu görevlisi ayakta tutulmaya çalışılıyor.
Yetmedi.
Toplanan mesainin yarısı idari kararlarla Maliye’ye aktarıldı.
Şimdi de yolluk budanıyor.
Amaç tasarruf mu, taşrayı kontrol altına almak mı?
⸻
Yolluk kısıtı = Kamu hizmeti kısıtı
Yolluk bir ikramiye değildir.
Yolluk görevlendirme karşılığında doğan kanuni bir mali haktır.
Bunu kısıtlamak ne demektir?
Görevlendirmeyi kısıtlamak demektir.
Matematik açık:
Personel sayısı × belirlenen tavan tutar = aylık görev kapasitesi.
Sonuç?
Bir gümrük ayda 500 TIR’a hizmet verebiliyorsa, 501. TIR’da kamu hizmeti durur.
Bu artık personel meselesi değil!
Bu devlet kapasitesinin bilinçli daraltılmasıdır.
⸻
Hukuk devleti mi, Excel devleti mi?
Merkezdeki karar vericiler için taşra:
• Bir bütçe satırı,
• Bir Excel hücresi,
• Bir maliyet kalemi.
Ama taşra olmadan:
• Vergi toplanmaz,
• Ticaret yürümez,
• Kaçakçılık artar,
• Devlet zayıflar.
Taşrayı maliyet kalemi gören zihniyet, devleti küçültür.
⸻
Bu bir tasarruf değil, güç gösterisi
“Ödemeyin” demek kolay.
Sahaya çıkmak, risk almak, denetim yapmak zor.
Merkezden gönderilen yazılarla sahayı yönetmeye çalışan bürokrasi, hukukla değil, korkuyla yönetmeyi tercih ediyor.
⸻
Bu düzenleme yargıya gitse iptal edilir
Çünkü:
• Harcırah kanuni haktır,
• İç yazıyla daraltılamaz,
• Kamu hizmetinin sürekliliği anayasal ilkedir.
Ama mesele hukuk değil.
Mesele taşrayı susturmak.
⸻
Merkez ile Taşra Arasındaki Görünmeyen Ayrıcalık Çizgisi
Bir de kimse yüksek sesle konuşmak istemiyor ama herkes biliyor:
Taşradaki gümrük personelinin eşi müşavirlik firmalarında yönetici pozisyonlarında çalışmıyor.
Taşradaki gümrük personeli, görevden sonra elit müşavirlik şirketlerine danışman olarak transfer edilmiyor.
Taşra personeli için:
• Kapı var,
• Risk var,
• Saha var,
• Gece var,
• TIR var,
• Konteyner var,
• Kaçakçılıkla mücadele var.
Ama ekstra gelir, network, danışmanlık kapısı yok.
Merkezde oturanlar için ise sistem farklı işliyor.
Taşra sahada, merkez networkte..
SON SÖZ:
Taşrayı maliyet kalemi, personeli gider kalemi, kamu hizmetini Excel tablosu olarak gören anlayış sadece adaletsiz değil, tehlikelidir.
Taşraya kelepçe vurmak, devlete kelepçe vurmaktır.
Bürokratik tasarrufla devlet yönetilmez. Hukukla yönetilir.
** YAZARDAN FLASH GELİŞME **
Genelge, dava doğurdu.
İşte buyrun belgesi:
İşte Ankara’nın Yolluk İşlemlerine İlişkin Usul ve Esaslarla İlgili Yazısı Aşağıdadır:
*YAZARDAN SON DAKİKA KULİS BİLGİSİ**
4 BÜYÜKLER, MERKEZDE.
HAYIRLARA VESİLE OLSUN!..
.......
-YAZARDAN SON DAKİKA NOTU-
26 Ocak 2026 tarihinde yani ‘Dünya Gümrük Günü’ kutlamaları olduğu saatlerde Hatay Gümrük Muhafaza Kaçakçılık ve İstihbarat Müdürlüğü ekipleri İskenderun Limanı’nda mobilya ihracatı yükü olan konteynırda risk analizi doğrultusunda yapılan aramada 1 Milyon 392 Bin Adet Uyuşturucu Hap ele geçirdi.
Piyasa değerinin ise yaklaşık 560 MİLYON TL olduğu belirtilen uyuşturucu olayıyla ilgili olarak soruşturma İskenderun Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülmektedir.
.......................
DEĞERLİ OKURLARIM TÜRK BÜRO SEN’in YOLLUKLARLA İLGİLİ OLARAK BASIN AÇIKLAMASINI AŞAĞIDA OKUYABİLİRSİNİZ:
BASIN AÇIKLAMASI:
Değerli Basın Mensupları,
Kıymetli Gümrük Çalışanlarımız;
Dünyada sınırların oluşması kadar eski tarihi olan Gümrüklerimiz; Devlet hayatımızda önemli bir yer tutan, 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet yürüterek ülkemizde toplanan vergi miktarının yaklaşık %30’luk kısmının tahakkukunu ve tahsilatının yapan, kaçak yollarla ülkeye giren/çıkan eşyayı engelleyerek katma değer sağlayan ve kaçakçılığa göz açtırmayan, ülkemizin ihracat rakamlarında rekorlar kırmasında etkin görev alarak dış ticaret akışını sağlayan Devlet hayatımızda önemli ve vazgeçilmez bir yer tutmaktadır.
Gümrük çalışanları bu işlemleri yaparken, işlerinin aksamasının ya da gecikmesinin ülkemiz, devletimiz ve insanımız için büyük itibar ve maddi kayıplara mal ocağı bilinciyle cansiperane şekilde görev yapmaktadırlar.
Çoğu zaman bu gaye ile görev alanında olmayan işleri bile yapmaktan geri durmamaktadırlar. Yaptıkları işin maddi karşılığını düşünmeksizin, çalışma şartlarının zorluğu, fiziki imkansızlıklar, mali, sosyal ve özlük haklarının yetersizliği Gümrük çalışanlarının Ülkesi, Devleti ve Bayrağı için çalışmasına engel olamamıştır.
26 Ocak Dünya Gümrük Günü, uluslararası ticaretin güvenli, hızlı ve adil biçimde yürütülmesini sağlamak için çalışan gümrük personelinin rolünü vurgulayan önemli bir farkındalık günüdür.
Küresel ticaretin her geçen gün hızlandığı çağımızda gümrük, ülkeler arası ekonomik ilişkilerin merkezinde yer alır. Gümrükler yalnızca ticaret akışını düzenlemekle kalmaz; yasa dışı ürünlerin ülkeye girişini engeller, güvenliği sağlar, vergi düzenlemelerine katkıda bulunur ve ülke ekonomisine doğrudan destek verir.
Bu vesileyle tüm gümrük çalışanlarımızın “Dünya Gümrük Günü” kutlu olsun.
Türk Büro-Sen olarak; Devletimiz ve ülkemiz için hayati önem taşıyan gümrük teşkilatımızın cefakâr personelinin hak ettiği özlük hakları ve çalışma koşulları için mücadelemiz her alanda hız kesmeden devam etmektedir.
-İlk defa Türk Büro tarafından dillendirilen ve her platformda gündeme taşınan, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda “Gümrük Hizmetleri Sınıfı” mutlaka ihdas edilmelidir.
-Ülkemizin dördüncü kolluk gücü Muhafaza personeli diğer kolluk kuvvetlerinin sahip olduğu özlük haklarına mutlaka kavuşturulmalıdır.
-Yoğun mevzuat hükümleri ile görev yapan Muayene Memurluğu, uzmanlık mesleği olarak düzenlenmelidir.
-Kurum çalışanlarına, belirlenecek ölçütlere göre kurum içi yükselme sınavı aracılığıyla Gümrük İşlemleri Uzmanlığı’na geçiş imkânı sağlanmalıdır.
-Yine gümrüklerde görevli ve aynı zor şartlarda görev yapan diğer unvanlara tabi tüm personelinde, işlerinin yoğunluğu, çalışma şartlarının zorluğu ve işin risklerinin de göz önünde bulundurularak bir an önce özlük haklarında iyileştirmeler yapılmalıdır.
-Ayrıca; 4458 sayılı Kanunun 221. maddesi, Gümrük Yönetmeliği 87. maddesi, 2009/15481 sayılı Karar ile 74 Seri Numaralı Tebliği kapsamında;
gerek normal çalışma saatlerinde gerekse normal çalışma saatleri dışında yükümlülerin yazılı olarak bildirmesi şartıyla Memurun, eşyanın yerinde incelenmesi, numune alınması, tahlil yaptırılması ve ekspertize tabi tutulması vb işlemler için işlem mahalline gidip gelmesi ve eşyaya refakat etmesi karşılığında, 6245 sayılı Harcırah Kanununa tabi olmayan ve muhasebe birimine yatırılan ve
Yolluk diye adlandırılan tutarların ödenmesinde sınırlamanın kaldırılarak 2010/45 sayılı Genelge doğrultusunda işlem tesisine devam edilmelidir.
Sendikamızca tespit edilerek; basınımız ve kamuoyuyla paylaştığımız sorunların giderilmesi ve taleplerin karşılanması ile şartların iyileştirilmesi durumunda personelin memnuniyetinin ve kurum aidiyetinin artacağı, bununda sunulan hizmetin kalitesini artıracağı aşikardır.
TÜRK BÜRO-SEN olarak yetkili olduğumuz kurullarda, masalarda ve her platformda sözlerle ve yazılarla belirttiğimiz taleplerimizin sonuna kadar takipçisi olacağız ve hakları alana kadar mücadeleden vazgeçmeyeceğimizi belirtiyor,
Değerli Basın Mensuplarına ve Kıymetli Gümrük Çalışanlarına katılımlarından dolayı teşekkür ediyoruz.
...........