Ensest: Hukuki, Toplumsal ve Dini Boyutlarıyla Kapsamlı Bir İnceleme
Ensest, tüm kültürlerde ve toplumlarda en güçlü tabulardan biri olarak varlığını sürdürmüştür. Ensest gibi hassas bir konuyu konuşmak zor olabilir, ama bilgilenmek ve bilgilendirmek önemlidir. Farklı şekillerde ele alınan bu karmaşık konuyu, tanımından yasal düzenlemelere, toplumsal algıdan kutsal metinlerdeki yerine kadar çeşitli açılardan inceleyelim.
1. Ensest Nedir?
Latince "incestus" kökünden geliyor ve "pislik, uygunsuzluk" demektir. Ensest, en genel tanımıyla aralarında kan bağı veya evlilik yoluyla yakın akrabalık ilişkisi bulunan kişiler arasındaki cinsel ilişkiyi veya cinsel eylemleri ifade etmektedir. Yani, bu tanım yalnızca çekirdek aileyi (anne-baba ve çocuklar) değil, aynı zamanda daha geniş bir akrabalık çevresini de kapsamaktadır. Biyolojik olarak yakın akraba olan anne-baba, kardeşler, amca-dayı gibi kişiler arasındaki cinsel ilişkiyi ifade ediyor. Sadece cinsel birleşmeyi değil, öpüşme, dokunma gibi her türlü cinsel davranışı da kapsayabiliyor. Hukuki ve toplumsal olarak ensest kabul edilen ilişkiler genellikle şunları içerir:
- Üstsoy ve altsoy (ebeveynler, çocuklar, büyükanne/büyükbabalar ve torunlar)
- Kardeşler (öz, üvey veya ana/baba bir)
- Amca, dayı, hala ve teyze ile yeğenleri.
2. Rızaya Dayalı Yetişkin Ensesti ve Hukuk
Ensestin hukuki boyutu, rıza ve yaş faktörlerine göre dünya genelinde önemli farklılıklar gösterir. Taraflardan birinin reşit olmaması veya rızasının bulunmaması durumu, evrensel olarak "çocuğun cinsel istismarı" veya "cinsel saldırı" gibi ağır suçlar kapsamında değerlendirilir. Tartışma, her iki tarafın da reşit ve rıza ehliyetine sahip olduğu durumlar için ortaya çıkmaktadır.
a) Ensestin Suç Olmadığı Ülkeler:
Bazı ülkeler, modern ceza hukukunun "zarar ilkesi" ve "özel hayata müdahale etmeme" prensipleri doğrultusunda, rızaya dayalı ve reşit bireyler arasındaki ensest ilişkiyi ceza kanunlarında bir suç olarak tanımlamamaktadır. Bu ülkelerde yaptırım genellikle Medeni Kanun aracılığıyla evliliğin yasaklanması şeklinde kendini gösterir. Yetişkinler arası rızaya dayalı ensestin suç sayılmadığı bazı ülkeler şunlardır:
- Arjantin, Belçika, Brezilya, Fildişi Sahili, Fransa, Hollanda, İspanya, İsrail (taraflar 21 yaşından büyükse), İtalya (ilişki kamuya açık bir skandala yol açmazsa), Japonya Letonya, Lüksemburg, Portekiz, Rusya (evlilik yasaktır), Türkiye (evlilik yasaktır).
Ülkemizde bu gruptadır. Cezasızlık ilkesi vardır ama istismar varsa başka suçlar devreye girmektedir. Konuyu aşağıda açıkladım. Fransa'da ise bireysel özgürlük ön plandadır, ensest ilişkileri "özel hayat" sayılmaktadır.
b) Ensestin Suç Olduğu Ülkeler:
ABD'nin çoğu eyaletinde (örneğin California), İngiltere, Almanya (ceza arttırma çalışmaları vardır), İtalya'da ensest 2-15 yıl gibi hapisle cezalandırılıyor. Hindistan'da Hindu Kanunu'na göre ensest yasak; Pakistan'da şeriatla ağır cezalar veriliyor. Avustralya ve Kanada'da da genetik risk ve aile koruması gerekçesiyle çok katı kurallar bulunmaktadır.
c) Türkiye'deki Durum: Ceza Hukuku ve Medeni Hukuk Ayrımı
Türk Ceza Kanunu (TCK): TCK'da, reşit (18 yaşını doldurmuş) ve rıza ehliyetine sahip yakın akrabalar arasındaki cinsel ilişkiyi "ensest" adıyla doğrudan cezalandıran özel bir suç maddesi bulunmamaktadır. Bu durum, rızaya dayalı olarak iki reşit kardeşin veya reşit bir bireyin ebeveyniyle cinsel ilişkiye girmesinin, ceza hukuku açısından doğrudan bir suç teşkil etmediği anlamına gelmektedir. Ancak bu ilişkinin bir çocukla (18 yaş altı) yaşanması durumunda TCK 103 (Çocuğun Cinsel İstismarı) veya TCK 104 (Reşit Olmayanla Cinsel İlişki) maddeleri devreye girmekte ve aile bağının varlığı cezayı ağırlaştıran bir neden sayılmaktadır. Yetişkin rızalı ensest (örneğin 25 yaşındaki kardeşler arası) doğrudan suç sayılmamakta ve rıza varsa işlem yapılmamaktadır. Ama yetişkinler arasında güç dengesizliği (baba-kız ilişkisi gibi) varsa, yani aile içi ve baba korkusundan dolayı ensest varsa istismar sayılıyor. TCK 226’daki müstehcenlik de ensest içeren içerikleri kapsayabiliyor.
Geçmişte 2017 tarihinde bu boşluğu doldurmak amacıyla "Hısım ile cinsel ilişki" başlığıyla AKP'li vekil Metin Külünk bir kanun teklifi vererek ensesti suç yapmak istemiş ancak ifade özgürlüğü ve rıza ilkesi yüzünden teklif kabul edilmemişti.
Türk Medeni Kanunu (TMK): Ceza Kanunu bu eylemi suç saymasa da Medeni Kanun çok net bir tavır sergilemektedir. TMK Madde 129, kimlerin birbiriyle evlenemeyeceğini kesin bir dille belirtir ve bu listede üstsoy ile altsoy (ebeveyn-çocuk), kardeşler ve amca, dayı, hala, teyze ile yeğenleri saymaktadır. Bu, "kesin evlenme engeli" olarak kabul edilir ve bu yasağa rağmen yapılan bir evlilik "mutlak butlan" ile, yani kesin olarak geçersiz sayılmaktadır. Devlet bu yolla, bu tür ilişkileri hukuken tanımadığını ve onaylamadığını ortaya koymaktadır.
3. Toplumsal Örf, Adet ve Ahlak Penceresinden Ensest
Ceza kanununda spesifik bir suç olmaması, eylemin toplum vicdanında meşru veya kabul edilebilir olduğu anlamına elbette gelmez. Aksine, bu durum "salt ahlaka aykırılığın" ceza hukukunun konusu olup olmaması gerektiği ceza hukukçularının bir tartışma konusudur.
4. Kutsal Metinlerde Ensest Kavramı
İbrahimi dinlerin kutsal metinleri, ensest yasağını farklı anlatılar fakat net hükümler içerir.
Tevrat (Eski Ahit): Tevrat'ın Levililer kitabında (Levililer 18:6-18) cinsel yasaklar detaylı bir şekilde listelenir. "Yakın akrabanla yatma, çıplaklığını açma" diyor. Örneğin, anne-baba, kardeş, teyze-amca ile ilişki "iğrenç" sayılıyor ve cezasının ölüm olduğu belirtiliyor. Bununla birlikte, Yaratılış (Tekvin) kitabında [Yaratılış Kitabı, hem Yahudiliğin kutsal kitabı olan Tanah'ın (Hristiyanlarca "Eski Ahit" olarak da bilinir) hem de Hristiyanlığın Kutsal Kitabı'nın ilk kitabıdır] yer alan Lut ve kızlarının hikayesi, bu yasağın çiğnendiği bir anlatı olarak dikkat çekmektedir. Bu anlatıya göre, Sodom'dan kurtulduktan sonra soylarının tükeneceğinden korkan Lut'un kızları, babalarını şarapla sarhoş ederek onunla yatmış ve ondan hamile kalmışlardır.
İncil (Yeni Ahit): Yeni Ahit, Eski Ahit'in bu konudaki yasaklarını hiç değiştirmemiştir. Özellikle Elçi Pavlus'un Korintlilere yazdığı ilk mektubunda, babasının karısıyla (üvey annesiyle) ilişki yaşayan bir adamı sert bir dille kınaması ve cemaatten dışlanmasını istemesi, ensest karşısındaki net tavrı göstermektedir (1. Korintliler 5:1-5). [İncil'de geçen "Korintliler", temel olarak Antik Yunanistan'daki Korint (Korinthos) şehrinde yaşayan insanları ve özellikle Elçi Pavlus'un bu şehirde kurduğu Hristiyan topluluğunu (cemaati) ifade eder].
Kur'an-ı Kerim: İslam dininde ensest yasağı, Kur'an'da çok net ve kesin ifadelerle belirtilmiştir. Nisâ Suresi'nin 22. ve 23. ayetleri, kimlerle evlenmenin haram (yasak) olduğunu açıkça saymaktadır. Bu listede anneler, kızlar, kız kardeşler, halalar, teyzeler, yeğenler, sütanneler, süt kardeşler, kayınvalideler ve üvey kızlar gibi yakın akrabalar yer alır. Ayet, bu eylemi "edepsizlik, iğrenç bir şey ve kötü bir yol" olarak nitelendirir.
İnsanlığın Başlangıcına Dair Tartışmalar: Âdem ve Havva'nın çocuklarının nasıl çoğaldığı konusu, ensest bağlamında sıkça gündeme getirilen bir tartışmadır. Bazı yorumcular insanlığın başlangıcında kardeşlerin birbiriyle evlenmek zorunda kaldığını savunurken, diğer dini yorumcular ve metinler, ilk insanların sadece tek bir çiftten ibaret olmadığını veya o döneme özgü farklı kuralların geçerli olduğunu belirterek bu iddiaya karşı çıkarlar.
Sonuç
Ensest, hukuki statüsü ülkeden ülkeye değişse de evrensel bir ahlaki tabu ve toplumsal bir yaradır. Ülkemiz özelinde, Ceza Kanunu'nda reşitler arası rızaya dayalı eylemi doğrudan cezalandıran bir madde olmasa da Medeni Kanun'daki kesin evlilik yasağı ve toplum vicdanındaki mutlak ret, devletin ve toplumun bu konudaki duruşunu net bir şekilde ortaya koymaktadır.
Avusturya'da aynı soydan kişiler ve öz kardeşler arasında ensest yasaklanmıştır. İki yıla kadar hapisle cezalandırılabilir.
Ensest İskoçya, İngiltere ve Galler'de yasa dışıdır. Bir kişiyle ebeveyni (evlat edinen de dahil), büyük ebeveyni, çocuğu, torunu, kardeşi, kız kardeşi, üvey kardeşi, üvey kız kardeşi, amcası-dayısı, teyzesi-halası ve yeğeni arasındaki cinsel ilişki olarak tanımlanmıştır.
Danimarka'da aynı soydan kişiler ve öz kardeşler arasında ensest yasaklanmıştır. Aynı soydan biriyle seks yapmak altı yıla kadar hapisle cezalandırılabilir. Kardeşler arasındaki seksin iki yıla kadar cezası vardır. Bu, Danimarka ceza hukukunun 210. paragrafında tanımlanmıştır.
Finlandiya'da kardeşler (üvey hariç) ve aynı soydan kişiler arasındaki cinsel faaliyetler "yakın akrabalar arasında cinsel faaliyet" gerekçesiyle iki yıla kadar hapisle cezalandırılabilir.
Ensest İrlanda'da yasa dışıdır. Kadınlar için yedi yıla, erkekler için müebbet hapse kadar cezalandırılabilir.[21] Zaman zaman ensestin failleri psikiyatrik tedavi almak üzere psikiyatri hastanesine sevk edilebilir.
Aynı soydan kişiyle ya da öz kardeşle ensest, İsveç yasalarınca yasaklanmıştır. Üvey kardeşler evlenebilir, ancak hükûmetten özel izin gerektirir.
İtalya'da ensest yasa dışıdır ve iki yetişkin arasındaki cinsel faaliyet on yıla kadar hapisle cezalandırılabilir. Faillerden biri reşit değilse, hapis cezası 25 yıla kadar çıkabilir ve fail hüküm giyerse "Seks Suçlusu" olarak etiketlenir.
Bu örnekleri çoğaltabiliriz.
Diyorum ki, kafir diye nitelendirilen ülkelerde ensest yasaklanırken, biz 23 yıldan beri neden TCK’da neden bir düzenleme yapmıyoruz?
Konuyla ilgili kaynakları aşağıda verdim. Okuyun lütfen ve vicdanınızda değerlendirin.
.............
Kaynakça:
https://barandogan.av.tr/blog/mevzuat/tck-madde-30-hata
https://tr.wikipedia.org/wiki/Enseste_ili%C5%9Fkin_yasalar
https://eksisozluk.com/ensest-iliskilerin-yasak-olmasi--4102224
https://cezahukuku.org/ensest-suc-olmali-midir/
https://caselaw.findlaw.com/court/us-7th-circuit/1247048.html
https://www.dw.com/en/lawyer-legalize-incest/a-18637834
https://app.e-uyar.com/madde/index/8e599051-14a9-4032-b4df-aa71c73aec94
https://cinar.av.tr/kesin-evlenme-engelleri/
https://bianet.org/haber/yetiskinler-arasi-rizaya-dayali-ensest-devleti-ilgilendirir-mi-189769
https://tr.wikipedia.org/wiki/Ensest
https://www.alideniz.av.tr/resit-olmayanla-cinsel-iliski-sucu/
https://eksisozluk.com/ensest-iliskinin-avrupada-yasal-olmasi--6078937
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Nis%C3%A2-suresi/516/23-ayet-tefsiri
https://eksisozluk.com/lutun-kizlari-ile-yatmasi--5865695?p=3
https://kuran.diyanet.gov.tr/tefsir/Nis%C3%A2-suresi/515/22-23-ayet-tefsiri
https://www.gercekhaberci.com/yazarlar/ilknur-kilic/dinlerin-ensest-iliskiye-bakisi/237873
https://eksisozluk.com/lutun-kizlari-ile-yatmasi--5865695?p=2
https://eksisozluk.com/insanligin-ensest-ile-baslamasi--648308
