Türkiye'nin Savunma Sanayisindeki Küresel Yükselişi
Türkiye'nin savunma sanayisi, yerlileşme politikaları ve ambargoların yarattığı itici güçle ithalata bağımlılıktan kurtularak yapısal bir dönüşüm geçirmektedir. 2002 yılında %80 seviyelerinde olan dışa bağımlılık, 2026 yılı itibarıyla %82 oranında yerlilik seviyesine ulaşmıştır. Savunma sanayi, 10 milyar doları aşan ihracatıyla Türkiye'yi dünyanın önde gelen aktörlerinden biri haline getirmiştir diyebiliriz. Bayraktar TB2 İHA'ları, Korkut hava savunma sistemi, Çelik Kubbe (Steel Dome) ve Kızılelma gibi projeler Irak ve Körfez ülkeleri ile Avrupa ve Afrika ülkelerinin yoğun ilgisini çekmektedir. Forbes, Defense News, Le Monde, Al Jazeera, Atlantic Council, Middle East Eye ve Turkey Analyst gibi yurt dışı savunma dergileri ve uluslararası basındaki haberleri izlediğimizde katma değerli büyüme, jeopolitik rekabet, stratejik bağımsızlık ve 2026 yılı için belirlenen 11 milyar dolarlık ihracat hedefine yaklaşıldığı ve ülkemizin küresel güvenlik mimarisindeki "orta güç" (middle power) statüsünde yer aldığı açıkça görülmektedir.
Savunma sanayisindeki atılım, sadece ekonomik bir büyüme olarak değil, aynı zamanda ulusal güvenlik ihtiyaçları ve F-35 programından dışlanma gibi modern ambargolarla tetiklenen stratejik bir zorunluluğun sonucudur.
Takip ediliyoruz: Uluslararası basın, bu dönüşümü büyük bir dikkatle takip etmektedir. Türk silah sanayisinin muhteşem yükselişi (La fabuleuse ascension de l'industrie de l'armement turque) isimli bir makalede Fransa, ülkemizdeki bu gelişmeyi "muhteşem bir yükseliş" olarak değerlendirmektedir.
Forbes ve Defense News haber kaynakları ise SAHA 2026 Expo'sunda sergilenen Tufan kamikaze İDA'lar, Çelik Kubbe ve Korkut sistemlerinin küresel pazardaki rekabet gücü hakkındaki yazılarında farklı coğrafyalardan gelen dış kaynaklı değerlendirmeleri birleştirerek Türk savunma sanayisinin çok boyutlu bir panoramasını sunmaktadır.
Sektörün kurumsal temelleri
TUSAŞ: Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş., 28 Haziran 1973 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Tarafından Kurulmuştur.
ASELSAN: 14 KASIM 1975 tarihinde Kıbrıs Barış Harekâtı sonrası yaşanan ambargolar üstüne Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı Tarafından Kurulmuştur.
ROKETSAN: 14 HAZİRAN 1988 Tarihinde Savunma Sanayii İcra Komitesi Kararı ile kurulmuştur.
Bugün gelinen noktada bu kurumlar, küresel tedarik zincirlerinin vazgeçilmez parçalarıdır.
Defense News, ASELSAN CEO'sunun "ağ odaklı ve seri üretime dayalı sistemlerde büyüme" stratejisini ve 2030 yılına kadar ihracat payını %40'a çıkarma hedefini sayfalarına taşımıştır (Turkey's Aselsan eyes growth in networked, mass-producible weapons).
TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş.'nin (TEI), GE Aerospace ile imzaladığı 2,95 milyar dolarlık üretim ve bakım sözleşmesi, Atlantic Council tarafından Avrupa ve ABD-Türkiye savunma ilişkileri için örnek bir "kazan-kazan modeli" olarak gösterilmektedir (Air defense in the age of saturation & US-Turkish defense Relations).
Middle East Eye (MEE), Körfez ülkelerinin (Kuveyt, BAE, Katar, Suudi Arabistan) artan FPV dron ve füze tehditlerine karşı Türk hava savunma sistemlerine (Korkut ve Hisar) yöneldiğini belirtmektedir. Özellikle İran gerilimleri sırasında yaşanan radar ve sistem zafiyetleri, Türkiye'nin uygun maliyetli ve sahada kanıtlanmış çözümlerini vazgeçilmez kılmıştır (Gulf turns to Turkey for air defence systems amid Iran threats).
2025 yılında kırılan 10,054 milyar dolarlık rekorun ardından, Türkiye'nin 2026 hedefi bu rakamı 11 milyar dolara taşıyarak dünyanın en büyük ilk 10 savunma ihracatçısı arasına girmektir (Turkey Competes with Israel to be a Major MENA Weapons Supplier). Uluslararası SAHA 2026 savunma fuarında imzalanan dev anlaşmalar bu hedefin ulaşılabilirliğini kanıtlamıştır. Bu kapsamda Sarsılmaz'ın ihracat kapasitesini üçe katlaması, Baykar'ın Endonezya'ya Kızılelma insansız savaş uçağı satışı ve FNSS'in Çekya (CSG) ile ortak Karpat tankı üretimi uluslararası basında geniş yer bulmuştur (Daily Sabah: Türkiye's FNSS, Czech CSG to jointly build new Karpat tank).
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre halihazırda 11. büyük ihracatçı konumunda olan Türkiye; Polonya ve Romanya gibi NATO ülkelerine TB2 satmakta, STM ile Portekiz Donanması'na gemi inşa etmekte ve İspanya ile Hürjet projesinde ortaklık yürütmektedir. Kanada Savunma Bakanı Bill Blair'in (ve yetkililerin) mühimmat sıkıntısı bağlamında Türkiye'yi "güvenilir bir orta güç müttefik" olarak tanımlamaktadır. Bu diplomatik söylemler, ülkemizin Kuzey Amerika'ya uzanan gücünün bir göstergesidir.
Daily Sabah’ın haberine göre; Belçika Savunma Bakanı Theo Francken, inovasyon ve yüksek üretim kapasitesine dikkat çekerek Türkiye'yi Avrupa savunma sanayisi için bir "rol model" olarak ilan etmiş ve ortaklıklara açık olduklarını belirtmiştir (Belgium hails Turkish defense industry as role model for Europe). Atlantic Council, Çelik Kubbe (Steel Dome) projesinin, Soğuk Savaş sonrası "barış temettüsü illüzyonundan" uyanan Avrupa hava savunması için kusursuz bir mimari model olabileceğini savunmaktadır (https://www.atlanticcouncil.org/content-series/ac-turkey-defense-journal/air-defense-in-the-age-of-saturation-europe-after-the-post-cold-war-peace-dividend-illusion-and-turkeys-steel-dome/).
Sonuç olarak; Türkiye savunma sanayisini, güçlü mühendislik birikimi ve rasyonel Ar-Ge yönetimi sayesinde küresel bir güç merkezine dönüştürmüştür. Yurt dışı savunma sanayisi ile ilgilenen güçler, Türkiye'nin özellikle drone teknolojisi ve katmanlı hava savunma sistemlerindeki üstünlüğünü tartışmasız kabul etmekte; ülkenin NATO, Avrupa ve MENA bölgesi için güvenilir bir tedarikçi ve model olduğunu teyit ettiği gözlemlenmektedir.
Önümüzdeki yıllarda, pazar payını korumak için satış sonrası bakım, teknoloji casusluğuna karşı koruma ve yerel ortak üretim konularına ağırlık verilmesi tam bağımsızlığı perçinleyecek ve sektörün yeni rekorlara imza atmasını sağlayacaktır.